Çocuklar Deprem Travmasından Nasıl Korunur?
Çocuklar Deprem Travmasıyla Nasıl Başa Çıkabilir
Altınbaş Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Aylin İlden Koçkar, depremin çocuklar üzerindeki psikolojik etkilerine dikkat çekerek, yaşananların çocuklar tarafından anlamlandırılmasının travmanın önlenmesinde kritik rol oynadığını vurguluyor. Çocukların bu süreci sağlıklı şekilde atlatabilmesinde, en çok güvendikleri yetişkinlerin tutum ve davranışlarının belirleyici olduğunu ifade eden Koçkar, çevredeki yetişkinlerin söylemlerinin çocukların yaşantısını doğrudan etkilediğini belirtiyor.
Yetişkinlerin Tutumu Travmanın Şiddetini Belirliyor
Depremin çocuklar için travmatik bir deneyime dönüşmesinde, yetişkinlerin kendi aralarındaki konuşmalarının büyük etkisi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Aylin İlden Koçkar, felaket vurgusunun yoğun olduğu söylemlerin çocukları ciddi biçimde etkileyebileceğini ifade ediyor. Yetişkinlerin söz ve davranışlarına özen göstermesi halinde, depremin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin büyük ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.
Deprem Çocuklara Yaşına Uygun Şekilde Anlatılmalı
Prof. Dr. Koçkar, çocuklarla deprem hakkında tamamen susmanın da doğru bir yaklaşım olmadığını vurguluyor. Çocuklara depremin ne olduğu, nasıl bir doğa olayı olduğu ve neden gerçekleştiğinin açık, sade ve yaşlarına uygun bir dille anlatılmasının onları rahatlattığını ifade ediyor. Gerçeği bilmenin, çocukların yaşananları anlamlandırmasına yardımcı olduğunu belirten Koçkar, belirsizliğin ve bilinmezliğin kaygıyı artırdığına dikkat çekiyor. Bu nedenle çocukların kafasındaki soruların güvenli bir ortamda yanıtlanması gerektiğini söylüyor.
Medya ve Haberler Çocuklarda Kaygıyı Artırabilir
Deprem haberlerinin sunuluş biçiminin çocuklar üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini dile getiren Aylin İlden Koçkar, televizyon yayınlarının çocuklar için ciddi bir stres kaynağı olabileceğini ifade ediyor. Depremi hiç yaşamamış çocukların bile sürekli haber izleyerek travmatize olabileceğini belirten Koçkar, çocukların yanında depremle ilgili haberlerin izlenmemesi gerektiğini vurguluyor. Televizyonun uzun süre açık kalmasının hem çocuklar hem de yetişkinler için travmayı derinleştirebildiğini, bu nedenle bilgi bombardımanından uzak durmanın önemli olduğunu ifade ediyor.
Depremi Yaşayan Çocuğa Güvende Olduğu Hissettirilmeli
Depremi doğrudan yaşayan çocuklar için güven duygusunun yeniden inşa edilmesinin hayati önem taşıdığını söyleyen Prof. Dr. Aylin İlden Koçkar, güvenilir bir yetişkinin çocuğa yaşananları kısa ve net bir şekilde anlatmasının çok değerli olduğunu belirtiyor. Çocuğun olayın sona erdiğini bilmesi ve artık güvende olduğunu hissetmesi gerektiğini vurgulayan Koçkar, artçı sarsıntıların doğal olduğu ancak yetişkinin yanında çocuğun güvende olduğu mesajının açıkça verilmesi gerektiğini ifade ediyor. Bu tür konuşmaların sakin ve güvenli bir ortamda yapılmasının önemine dikkat çekiyor.
Travmatize Yetişkinler Çocuklara Zarar Verebilir
Deprem sonrası hem yetişkinlerin hem de çocukların kendilerini fiziksel ve duygusal olarak tükenmiş hissedebileceğini belirten Prof. Dr. Aylin İlden Koçkar, travma yaşayan yetişkinlerin sağlıklı karar almakta zorlanabileceğini söylüyor. Bu durumun çocuklara karşı sabırsızlık ve öfke olarak yansıyabileceğini belirten Koçkar, çocukların bu süreçte daha fazla anlayış ve desteğe ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Yetişkinlerin de kendi psikolojik dayanıklılıklarını güçlendirmek için güvende hissettikleri ortamlara gitmeleri, yakın çevrelerinden destek almalarının hem kendileri hem de çocuklar için koruyucu bir etki oluşturacağını ifade ediyor.
