Bölgesel Yağlanmanızın Sorumlusu Hormonlar
Bölgesel Yağlanmanın Arkasındaki Gerçekler
Vücudun bazı bölgelerinde yağlanmanın daha belirgin olması birçok kişinin ortak şikâyetidir. Bazı insanlar kilo aldığında bu durum tüm vücuda dengeli dağılırken, bazılarında bel, basen veya üst gövde gibi belirli bölgelerde yoğunlaşır. İç hastalıkları uzmanı Dr. Ayça Kaya’ya göre bölgesel yağlanmanın arkasında yalnızca genetik faktörler değil, aynı zamanda hormonal dengesizlikler de önemli rol oynar.
Vücut Yağ Oranı Yükseldiğinde Risk Artar
Yağ hücreleri insan vücudu için hayati öneme sahiptir. Akciğer, kalp ve beyin gibi işlevsel bir organ olarak kabul edilen yağ dokusu, A, D, E ve K vitaminlerinin depolanmasını sağlar. Vücut ısısının korunmasına yardımcı olur, darbeleri emerek kemikleri korur ve bazı hormonların sentezinde görev alır. Bu nedenle vücutta hiç yağ bulunmaması yaşamla bağdaşmaz.
Ancak yağ oranı kadınlarda vücut ağırlığının yüzde 30’unu, erkeklerde ise yüzde 25’ini aştığında sağlık açısından ciddi riskler ortaya çıkar. Kalp ve damar hastalıkları, diyabet, eklem sorunları ve bazı kanser türleri bu risklerin başında gelir. Yağ hücreleri tüm vücuda yayılır ancak hangi bölgede yoğunlaşacağı büyük ölçüde genetik yatkınlıkla belirlenir.
Bel Çevresi Yağlanması Daha Tehlikelidir
Bölgesel yağlanma genel olarak iki ana grupta incelenir. Bel çevresinde yoğunlaşan yağlanma ve basen bölgesinde biriken yağlanma. Bel çevresindeki yağlanma, sağlık açısından daha risklidir. Bunun nedeni bu bölgedeki yağ hücrelerinin daha büyük olması ve iç organlara çok daha yakın konumda bulunmasıdır. Bu nedenle bel çevresi kalın olan kişiler, basen çevresi kalın olanlara göre metabolik hastalıklar açısından daha yüksek risk taşır.
Hormonal Dengesizlikler Yağlanmayı Tetikler
Bölgesel yağlanmada genetik faktörler kadar hormon dengesizlikleri de etkilidir. Bel çevresi kalınlaşan bireylerde genellikle insülin hormonunun yüksek olduğu görülür. İnsülin, pankreastan salgılanan ve kandaki şekeri hücre içine taşıyan bir hormondur. Bel çevresi yağlanmaya başladığında hücreler insüline karşı direnç geliştirir. Vücut bu durumu telafi etmek için daha fazla insülin salgılar. Bunun sonucu olarak iştah artar ve yağlanma hızlanır. Bu süreç aynı zamanda diyabetin habercisi olabilir.
Basen ve Üst Gövde Yağlanmasında Hangi Hormonlar Etkilidir
Basen bölgesinde yoğun yağlanma olan kişilerde genellikle östrojen dengesizliği görülür. Östrojen, büyük oranda yumurtalıklardan, az miktarda ise yağ hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Bu durum çoğu zaman adet düzensizlikleri ile birlikte seyreder.
Ense ve üst gövdede yağlanma görülen bireylerde ise böbrek üstü bezlerinden salgılanan kortizol hormonunun yüksekliği söz konusu olabilir. Kortizol fazlalığı durumunda yüzde yuvarlaklaşma ve kızarıklık, gövdede morumsu çatlaklar ve tansiyon yüksekliği gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Bölgesel Zayıflama Tek Başına Diyetle Sağlanamaz
Zaman zaman yalnızca göbeği ya da kalçayı eritmeye yönelik diyetler veya besin takviyeleri gündeme gelir. Ancak tek başına bir diyet ya da ürünle vücudun belirli bir bölgesinden daha fazla yağ yakılması mümkün değildir. Bölgesel zayıflamanın en etkili yolu, dengeli beslenme ile birlikte hedeflenen bölgeye yönelik egzersizlerin birlikte uygulanmasıdır.
Yağ Yakımını Destekleyen Besinler
Sağlıklı kilo vermenin temelinde dengeli beslenme ve düzenli hareket yer alır. Bununla birlikte bazı besinler metabolizmayı hızlandırarak ve tokluk hissini artırarak sürece destek olabilir. Yoğurt, yeşil çay ve greyfurt bu konuda en çok araştırılan besinler arasında yer alır. Yoğurtta bulunan konjuge linoleik asit yağ yakımını desteklerken, yeşil çay ve greyfurt metabolizma hızını artırabilir.
Bazı araştırmalarda ana öğünlerden önce yarım greyfurt tüketmenin birkaç ay içinde kilo kaybına yardımcı olduğu görülmüştür. Ancak greyfurtun bazı ilaçların vücuttan atılımını yavaşlattığı ve toksik etki oluşturabileceği unutulmamalıdır. Özellikle tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve grip ilaçları kullanan kişilerin dikkatli olması gerekir.
Hızla Yağa Dönüşen Besinlerden Uzak Durulmalı
Yağ tüketerek vücuttaki yağlardan kurtulmak mümkün değildir. Yağlı besinler, yüksek kalorileri nedeniyle farkında olmadan kilo alımına neden olabilir. Ağızda kolay dağılan, elde yağ hissi bırakan yiyecekler genellikle yüksek yağ içerir. Açmalar, poğaçalar, kruvasanlar, cipsler, kurabiyeler ve çerezler bu gruba girer.
Karbonhidrat Fazlalığı Yağ Hücrelerini Büyütür
Karbonhidratlar vücudun temel enerji kaynağıdır ancak fazla tüketildiğinde yağ hücrelerinin büyümesine neden olur. Pilav, makarna, börek, ekmek, patates, mısır, tatlılar ve meyveler en sık tüketilen karbonhidrat kaynaklarıdır. Geleneksel beslenme alışkanlıklarında bir öğünde birden fazla karbonhidrat kaynağına yer verilmesi oldukça yaygındır.
Bu nedenle öğünlerde karbonhidrat miktarını azaltarak protein, sebze, salata, yoğurt ve yeterli su tüketimine ağırlık vermek, hem kilo kontrolünü hem de genel sağlığı destekler.
