Korona Günlerinde 3 Ruhsal Hastalığa Dikkat
Koronavirüs Sürecinde Ruhsal Hastalıklar ve Etkileri
Koronavirüs pandemisi, birçok ruhsal hastalığı tetikleyebilir ve mevcut semptomları şiddetlendirebilir. Obsesif kompulsif bozukluk, borderline kişilik bozukluğu ve narsistik kişilik bozukluğu bu süreçten en çok etkilenen psikolojik rahatsızlıklar arasında yer alıyor. Uzman Klinik Psikolog Gülcem Yıldırım, her bir bozuklukla ilgili önemli bilgiler paylaştı.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Obsesif kompulsif bozukluk, kişiyi tekrarlayan düşünce ve davranışlara bağımlı kılar. “Obsesyon” takıntılı düşünceyi, “kompulsiyon” ise bu takıntıyı rahatlatmak için yapılan davranışı ifade eder.
Koronavirüs döneminde sosyal medya, televizyon ve haberlerde sıkça karşılaşılan el yıkama, maske takma, ayakkabılarla içeri girmeme gibi önlemler, zaten kaygılı ve takıntılı bireylerde obsesyonları artırabilir.
**Obsesyonu olan kişiler için öneriler:**
1. Gerekli hijyen önlemleri alındıktan sonra takıntı devam ediyorsa, örneğin ellerini yıkadıktan sonra hâlâ pis hissetme durumu oluyorsa, bu duygulara direnmek gerekir. Eller temiz olmasına rağmen tekrar yıkamamak, korku, boşluk ve çaresizlik gibi duygularla yüzleşmeyi sağlar ve uzun vadede rahatlama yaratır. Bu yaklaşım tüm kompulsif davranışlara uygulanabilir.
2. Takıntılarla tek başına başa çıkmak zor olabilir. Bu nedenle online terapi veya uzman desteği almak etkili bir yöntemdir.
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB)
Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler, duygusal olarak iki uç arasında hızlı dalgalanmalar yaşar. Koronavirüs sürecinde duygular daha da değişkendir; bazı günler mutsuz ve depresif, bazı günler ise neşeli ve enerjik hissedebilirler.
Çocuklukta yaşanan travmalar, yalnızlık, boşluk ve değersizlik duyguları bu süreçte yeniden tetiklenir. Evde sürekli bir arada olma veya sevdiklerinden ayrı kalma durumu, borderline kişilerde boğulma ve korku hissini artırır.
**Borderline kişilik bozukluğu olanlara öneriler:**
1. Sürekli iyi duyguda kalmaya çalışmayın. Yemek, alışveriş veya dizi izleme ile duygularınızı bastırmaya çalışmak, kötü duygularla baş etmeyi zorlaştırır. Kötü duygularınızı kabul edin ve yaşayın.
2. Gün içinde yarım saatlik kısa uykular alın. Bu kısa molalar, beyin ve duyguların temizlenmesini sağlar.
3. Çocukluk anılarınızı hatırlayın. Şu an yaşadığınız kötü duyguları, çocukken nasıl hissettiğinizi düşünerek bağ kurmak rahatlama sağlayabilir.
Narsistik Kişilik Bozukluğu (NKB)
Narsistik kişilik bozukluğu, aşırı kendine hayranlık, büyüklenmecilik ve başkalarını küçümseme ile karakterizedir. Bu kişiler dışarıdan parlak, özel ve yetenekli görünürken, iç dünyalarında değersizlik duygusu taşırlar.
Koronavirüs sürecinde narsistik bireylerin en büyük sorunu, takdir ve onay eksikliğidir. Evde izolasyon ve sosyal etkileşimin azalması, bu kişilerin kendilerini değersiz hissetmelerine yol açar. Onay ve takdir alamadıklarında, içsel boşluk ve kaygı duyguları artar.
