Uyurken Düşme Hissi Neden Olur?
UYKUYA DALARKEN DÜŞME HİSSİ NEDEN OLUR?
Uykuya geçiş sırasında aniden irkilerek sanki yataktan düşüyormuş hissi yaşamak pek çok kişinin hayatında en az bir kez deneyimlediği bir durumdur. Çoğu zaman korkutucu ve dehşet verici olarak algılanan bu his, genellikle fizyolojik süreçlerle ilişkilidir. Ancak bazı psikolojik ve psikiyatrik durumlarda da daha sık ve yoğun şekilde ortaya çıkabilir. Psikiyatrist ve Psikoterapist Yrd. Doç. Dr. Rıdvan Üney, uykuya dalarken yaşanan bu düşme hissinin altında yatan nedenleri detaylı şekilde açıklamaktadır.
UYKU EVRELERİ ARASINDAKİ GEÇİŞ
Uyku, gece boyunca birbirini takip eden NONREM ve REM evrelerinden oluşur. NONREM evresi uykunun büyük bölümünü kapsar ve bu süreçte kalp atış hızı ile solunum yavaşlar, kaslar gevşer. REM evresinde ise beyin aktivitesi artar, rüyalar görülür ve vücut kasları derin bir gevşeme haline girer. Bu iki evre arasında geçiş yaşanırken kasların ani şekilde gevşemesi, beyinde düşüyormuş hissi olarak algılanabilir.
KARABASAN VE UYKU FELCİ
Halk arasında karabasan olarak bilinen uyku felci, genellikle REM ve NONREM evreleri arasındaki geçiş sırasında ortaya çıkar. Kişi bilinci açık olmasına rağmen hareket edemez ve düşüyormuş ya da felç olmuş hissine kapılabilir. Özellikle yoğun stres dönemlerinde bu durum daha sık görülebilir.
PANİK ATAK ETKİSİ
Panik ataklar bazı kişilerde tam uykuya dalma anında ortaya çıkabilir. Bu sırada kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve kontrol kaybı hissiyle birlikte yatağın kaydığı ya da düşüldüğü algısı oluşabilir. Bu durum kısa süreli olsa da oldukça sarsıcıdır.
UYKU BOZUKLUKLARI
Geç uykuya dalma, sık sık uyanma, erken uyanma veya sabahları dinlenemeden kalkma gibi uyku bozuklukları yaşayan kişilerde uykuya dalarken düşme hissi daha yaygın görülebilir. Uyku düzeninin bozulması, beynin uyku evrelerine geçişini zorlaştırır.
ENDİŞE VE KAYGI BOZUKLUKLARI
Yoğun kaygı ve sürekli endişe haliyle seyreden psikiyatrik durumlarda beden, gevşemekte zorlanır. Bu da uykuya geçiş sırasında ani reflekslerle düşme hissinin ortaya çıkmasına neden olabilir.
STRESLİ YAŞAM TARZI
Günlük yaşamda kontrol edilemeyen yoğun stres, vücudun alarm durumunda kalmasına yol açar. Zihin uykuya geçmeye çalışırken bedenin ani tepkiler vermesi, irkilme ve düşme hissiyle sonuçlanabilir. Stresin uzun süre devam etmesi durumunda bu his kronikleşebilir.
BAZI İLAÇLARIN ETKİSİ
Gece saatlerinde kullanılan ve tansiyonu hızlı şekilde düşüren bazı ilaçlar, uykuya dalarken baş dönmesi ve düşüyormuş hissi yaratabilir. Bu tür durumlarda ilaç kullanımının mutlaka doktor kontrolünde değerlendirilmesi gerekir.
